1. HABERLER

  2. DÜNYA

  3. ABD'den, Sünnilerin İslam Devleti ile mücadele planına destek
ABD'den, Sünnilerin İslam Devleti ile mücadele planına destek

ABD'den, Sünnilerin İslam Devleti ile mücadele planına destek

Irak merkezli tüm Ortodoğu coğrafyasında büyük bir kriz yaşayan Batı ve yerel tağuti hükümetler kendileri için giderek kötüleşen krizi durdurmanın yollarını arıyorlar.

A+A-

Wall Street Journal'da yer alan haber ve Irak'da İslam Devleti ile mücadele adına öne sürülen bir takım proje ve iddialar;

ABD, Irak topraklarının bir kısmını kontrol altına alan İslamcı militanlara karşı savaşacak bir taban örgütünün oluşturulması için yardım isteyen Irak'taki Sünni Müslümanlar ile görüşüyor.

Irak'ta Sünnilerin çoğunlukta olduğu böolgelerin valilerinin, Haziran sonunda ABD Dışişleri Bakanı John Kerry'ye mektup göndererek, cihatçı İslam Devletine karşı ABD'nin desteğini istemesinin ardından görüşmeler başlatıldı.

Ufak çaplı birkaç görüşmenin ardından ABD yetkilileri geçtiğimiz hafta valiler, aşiret liderleri ve diğer siyasetçilerle bir araya geldi. Görüşmelere katılan birçok kişi, toplantıda İslam Devletinin kontrolünü ele geçirdiği, Sünnilerin çoğunlukta olduğu dört eyalette tabandan örgüt oluşturulmasını tartıştı.

Washington'daki yetkililer, Irak'ta uzun vadeli güvenlik ve toprak bütünlüğünün sağlanması için Sünni aşiretler ile İslam Devleti arasındaki bağın kırılmasının çok önemli olduğuna inanıyor. Bazı Arap ve Amerikalı yetkililer, bu çabaların, Ortadoğu'da cihatçıların tehdidini bertaraf edecek bir stratejinin geliştirilmesinin temeli olduğunu söylüyor.

Ancak plan, geçmişteki benzer projelerin hatırasının gölgesinde, bazı zorluklarla karşı karşıya.

HAFIZALARDA 2006-2008 VAR

Irak Başbakanı Nouri El Maliki'nin Şii egemen hükümetinin haklarını ellerinden aldığını ve kendilerine zulmettiğini söyleyen birçok Sünni lider, görüşmelere katılmaları için ön koşul olarak Maliki'nin istifa etmesini koyuyor.

ABD'li yetkililer de Maliki'siz yeni bir hükümet kuruluncaya kadar aşama kaydedilip kaydedilemeyeceğine şüpheli yaklaşıyor. Maliki kalmaya kararlı görünüyor ve anayasa gereğince, Irak parlamentosunun bu haftanın sonuna kadar bir başbakan seçmesi gerekiyor.

Görüşmelere katılan Nineveh, Selahaddin, Diyala ve Anvar eyaletleri, aynı zamanda Sünnilerin 2006-2008 yılları arasında ABD'nin liderliğinde El-Kaide'ye karşı ayaklanmasında da merkezde olan eyaletlerdi.

Eski liderler, Sünni Uyanış (Arapça Sahwa) olarak adlandırılan o sürecin, şu anki çabalar için de eğitici bir öykü olduğunu savunuyor.

ABD'li yetkililer, Sünni Uyanış hareketi El-Kaide'yi önelemeyi başarmış olsa da, Sünni savaşçıların, 2009'da görevi Maliki'ye devreden ABD'nin kendilerini terk ettiğini söylediklerini belirtiyor. Eski Sahwa liderleri, hareketin, ödemeleri durduran ya da geciktiren düşman bir hükümetle ve yeni El-Kaide saldırılarıyla karşı karşıya kaldıklarını söylüyor.

Yeni projenin planlanma sürecine dahil olan Iraklı Sünni liderler, bu kez işlerin farklı olabileceği konusunda ısrarcı. Sünni liderler, aşiret milisleri yerine yerel profesyonel güvenlik kuvvetleri oluşturmak istiyor ve bazıları, bu güvenlik kuvvetlerinin daha sonra ulusal orduya entegre olabileceğini belirtiyor.

IŞİD militanlarının bu hafta Irak'taki saldırılarını genişleterek, Kürtlerin kontrolündeki topraklara uzanmasıyla bu çabalar da aciliyet kazandı.

SÜNNİLER GÖRÜŞ AYRILIĞI YAŞIYOR

Sünniler, çoğunun hoşlanmadığı, ancak Maliki hükümeti karşısında "kullanışlı bir savaş alanı" olarak gördükleri İslam Devletinin desteği karşısında görüş ayrılığı yaşıyor. Eski Sahwa savaşları da dahil olmak üzere, diğerleri ise İslam Devletinin militanlarına karşı savaşıyor. Aşirete sadık olan aşiret liderleri ile oluşturulacak kuvvetlerin doğrudan kontrolünü isteyen sivil yetkililer arasındaki gerilim ise devam ediyor.

Anbar Valisi Ahmed Dulaimi, "Anbar'da aşiretler her yerde IŞİD ile savaşıyor" diyor.

Ancak Anbar'ın batısındaki Hadithalı aşiret şeyhlerinden biri olan Avad Said, mücadelenin düzensiz olduğunu söyledi.

"Düşman çok agresif" diyen Said, Sahwa esnasında El-Kaide tarafından katledilen babası ile aynı kadere sahip olmaktan korkuyor.

Diğer tarafta Obama yönetimi, Sünni aşiretlerin örgütlenmesine danışmanlık etmesi için Sahwa'ya öncülük eden eski askeri komutan General John Allen'i bölgeye göndermeyi düşünüyor. Aşiret liderleri, Kerry'ye gönderdikleri mektupta, Allen'in olaylara müdahil olmasını istemişti.

ABD'li yetkililer, Pentagon'un, Sünni aşiretlerin, İslam Devletine karşı mücadelede yer alması için çalıştığını belirtti.

Ancak aşiretler ve diğer gruplar arasındaki bölünmeyi göz önünde bulunduran Amerikalı ve Iraklı bazı yetkililer, çok geniş kapsamlı bir Sünni ayaklanmasını canlandırmak istemediklerini söylüyor. Bu nedenle son görüşmeler daha çok yerel güçlerin oluşturulmasına odaklanmış durumda.

Yeni bir Sahwa ya da daha sonradan hedef hâline gelecek milisler istemediklerini vurgulayan Selahaddin eyaletinin valisi Ahmed El Cuburi, "Savunma Bakanlığı'yla bağlantılı, sınırlarımızı koruyabilecek, Irak'ın birliğini sağlayacak ve terörle savaşacak resmi vir güce ihtiyacımız var" diyor.

Eski ordu yetkilileri, ABD'nin bu tür güçlere vereceği etkin desteğin, her gruba özel operasyon eğitmenlerinin sağlanması gibi şeyler olabileceğini söyledi. Özel Kuvvetler'den emekli Albay Richard Welch, aşiret güçlerinin söz konusu alanlara girebileceğini ve ABD güçlerinin kendilerine koordinasyon konusunda yardımcı olacağını ifade etti.

Welch, "Eğer ABD gizlice 'sizi destekleyeceğiz' derse, onlar da ayağa kalkacak ve birkaç ay içinde İslam Devletinin gittiğini göreceksiniz" dedi.

Irak ve İran müsteşar yardımcısı Brett McGurk, geçtiğimiz Senato'da yaptığı sunumda, grup üzerinde askeri baskı olmamasından ötürü İslam Devletine karşı geniş kapsamlı bir ayaklanma olmasının çok olası olmadığını, aşiretlerin bunu yalnız başlarına yapamayacağını söyledi.

EYALETLERDE YEREL DİRENİŞ KUVVETLERİ OLUŞTURULMASI GÖRÜŞÜLDÜ

Son haftalarda Sünnilerin stratejisini konuşmak üzere ABD'li yetkilileri ile birçok kez bir araya gelen isimler arasında, Sahwa hareketinin eski liderlerinden Ahmed Ebu Rişa da var. Aşiret liderleri, Rişa'nın, Temmuz sonunda ABD'nin Ortadoğu operasyonlarının başındaki General Lloyd Austin'le görüştüğünü anlattı.

Selahaddin eyaleti valisi Cuburi ve diğer iki eyalet valisi, geçtiğimiz hafta Erbil'de yapılan görüşmelere katıldıklarını söyledi. Katılımcılardan biri, "IŞİD'e karşı savaşmak üzere Sahwa güçlerinin oluşturulmasını konuşmak üzere" bir araya geldiklerini dile getirdi.

Anbar valisi Dulaimi, görüşmeyi yalanlasa da, diğer iki katılımcı, kendisinin de toplantılara katıldığını teyit etti. Nineveh eyalet valisi Athel El Nuceyfi, görüşmelerle ilgili konuşmayı reddetse de, her eyalette yerel "direniş güçleri" oluşturma planı olduğunu söyledi. Diyala valisi ile bağlantı kurulamadı.

Görüşmelere katılan diğer isimler, tartışmalarda, her eyaletteki direniş kuvvetlerine kimin katılabileceğine odaklanıldığını aktardı. Eyaletlerde aşiretlerden, ABD'nin 2003'teki işgali sonrasında dağıla ordudan çıkarılan Saddam Hüseyin'in eski ordu yetkililerine kadar birçok kişi var.

Cuburi, Irak ve Amerikalı yetkililerin, eyalet liderlerinin her birinin 10 gün içinde önerdikleri isimleri ve iletişim bilgilerini paylaşmasını önerdiğini söyledi. Cuburi ve diğer iki katılımcı, ABD'nin bir sonraki Irak büyükelçisi olacağı kesinleşen Stuart Jones'un da toplantıda olduğunu belirtti. Jones, 2004'te George W. Bush döneminde ulusal güvenlik ekibinin Irak direktörü olarak görev yapmıştı.

MALİKİ'NİN HABERİ OLABİLİR

ABD'nin Bağdat'taki sözcülerinden biri toplantı ve katılımcılara ilişkin yorup yapmayı reddetti.

Maliki hükümetinin kıdemli eski yetkililerinden biri olan Sünni Rafe El Essavi, aşiret ve yerli liderlerin örgütlenmesi ve toplanmalarına öncülük etti. Essavi, kendisine yapılan suikast girişiminin ardından Bağdat'ı terk etti.

Sünnilerin, Maliki'nin kendilerine duyduğu nefreti bildikleri göz önünde bulundurulduğunda, aşiret yetkilileri, Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Faleh Fayad'ın Erbil'deki görüşmelerde yer aldığını görünce şaşkınlığa uğradı. Fayad'ın toplantıda olması, Maliki'nin müdahil olmasa da görüşmelerden haberdar olduğunun sinyalini verdi.

Esavi yorum taleplerine yanıt vermedi. Fayad'ın ofisi de yorumlara yanıt vermese de, Maliki'nin sözcüsü, Sünni aşiretlerin kendi topraklarını korumaları için örgütlenmesinin, uzun zamandır hükümetin stratejilerinden biri olduğunu savundu.

Sözcü Ali El-Musavi, "IŞİD'in Musul saldırısından önce de bunun için çalışıyorduk ama şimdi daha güçlü bir şekilde yürürlüğe girdi. Aşiretlere bağımlılık şu an daha fazla" dedi.

Anbar valisi Dulaimi, Kerry'ye 30 Haziran'da gönderdiği mektupta, "Onları yalnızca durdurmamız için değil, daha önce de yaptığımız gibi ezmemiz için de çok geç değil" dedi.

Nineveh valisi Athel Nuceyfi de gönderdiği mektupta, "Benim eyaletimde resmi olarak katılacak, bu teröristlere karşı kanının son damlasına kadar savaşacak binlerce kişi var. Şehrimin güvenilen Amerikalı bir güvenlik profesyonelinin tavsiyelerine ve aklına ihtiyacı var" dedi.

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.